बीजप्रक्रिया, जिवाणू खंतांचे महत्त्व

कपाशी लागवडीखालील क्षेत्रात होत असलेल्या वाढीमुळे उडीद- मुगाच्या क्षेत्रात दिवसेंदिवस घट होत आहे. दैनंदिन आहाराची गरज भागविण्यासाठी परजिल्ह्यातून कडधान्य आयात करण्याची वेळ येऊन ठेपली आहे. हे लक्षात घेऊन स्थानिक पातळीवर पुरेशा, प्रथिनयुक्त सकस आहाराची उपलब्धता वाढविण्यासाठी राज्यात कडधान्य उत्पादन कार्यक्रम हाती घेण्यात आला आहे. त्याअंतर्गतच जळगावसह यावल, रावेर, अमळनेर आणि धरणगाव तालुक्‍यांना सहभागी होण्याची संधी मिळाली आहे. पाचही तालुक्‍यातील सुमारे 56 गावांच्या कार्यक्षेत्रातील 4,000 हेक्‍टरवर उडीद आणि मुगाची पेरणी शक्‍य झाली असून, सुमारे 4,720 शेतकऱ्यांनी या कार्यक्रमात आपला सहभाग नोंदविला आहे. उत्पादन वाढीसाठी तयार करण्यात आलेल्या कृती आराखड्यानुसार, कडधान्याच्या संकरित व सुधारित वाणांचा वापर वाढविण्यासाठी नामांकित बियाण्यांचा पुरवठा करणे, रायझोबियम, पी.एस.बी कल्चरसारख्या जिवाणू खतांच्या बीजप्रक्रियेसाठी शेतकऱ्यांना प्रवृत्त करणे, शिफारशीनुसार प्रतिहेक्‍टरी झाडांची संख्या वाढविणे, एकात्मिक अन्नद्रव व्यवस्थापनांतर्गत गंधक आणि सूक्ष्म मूलद्रवांच्या वापरावर भर देणे, संरक्षित पाणी देऊन उत्पादनक्षमता वाढविणे, आदी उद्देश सुरवातीपासून डोळ्यासमोर ठेवण्यात आले आहेत. त्याप्रमाणे नियोजन करून कृषी विभागातर्फे लाभार्थी शेतकऱ्यांना आतापर्यंत प्रतिहेक्‍टरी 10 किलो उडीद, मूग बियाणे, 400 किलो जिप्सम, 20 किलो झिंक सल्फेट, पाच किलो फेरस सल्फेट, पाव किलो रायझोबियम कल्चर देण्यात आले आहे. आता आंतरमशागतीसाठी प्रत्येकी एक डावरे म्हणजे कोळपे आणि पीक संरक्षणासाठी सल्फरचे वाटप केले जात आहे. यानंतर पुढे पीक वाढीसाठी आवश्‍यक असलेला युरिया देखील प्रतिहेक्‍टरी 10 किलोप्रमाणे देण्यात येणार आहे. योजनेत सहभाग घेतल्यापासून टप्प्याटप्प्याने सर्वप्रकारचे उपयुक्त साहित्य मिळत असल्याचे बघून शेतकऱ्यांमध्येही सध्या चांगलाच उत्साह संचारला आहे.

Advertisements

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदला )

Connecting to %s

%d bloggers like this: